Pravilnik o bližim uslovima, načinu i postupku obavljanja metoda i postupaka tradicionalne medicine (Službeni glasnik RS, br 119/07):

Pravilnikom su obuhvaćene sledeće metode:

Ajurveda

Sistem dijagnostičkih i terapijskih postupaka koji se primenjuje u Indiji 5 000 godina.
Ayurveda je sanskritska reč koja označava “nauku o životu”:
Ayur = život, Veda = znanje
Ayurveda je nastala iz neposrednog uvida vedskih rišija, temeljnih prirodnih zakona u fiziologiji čoveka unutar sopstvene svesti.
Osnovni koncepti Ayurvede su:
• Tri doše: Vata, Pitta, Kapha; tri podvrste biološke inteligencije, koje kontrolišu sve nivoe fiziologije;
• Dhatui: 7 principa biološke inteligencije, koji su odgovorni za formiranje 7 glavnih tkiva u telu;
• Prakrati: osnovna (urođena) priroda jedinke, konstitucionalni tip, koji se ne menja tokom života;
• Vikriti: poremećaj ravnoteže u došama, koji se smatra uzrokom bolesti i patnje.

Tokom ayurvedskog tretmana primenjuje se anamneza, opšti fizički pregled, pregled jezika, očiju, kože, uha, pulsna dijagnostika (Nadji vighjana), kao izvor celokupne informacije o fiziološkom stanju i stanju svesti, ispitivanje taktilnih i slušnih funkcija, informacije o životnom prostoru (Vastu).
Prevencija i tretman se zasnivaju na određivanju dnevne rutine u skladu sa prakriti-jem (Prakrity) osobe, meditivnim vežbama, tehnikama disanja (Pranajama), joga asanama, ishrani, redovnim i umerenim fizičkim vežbanjem, povremenim uzimanjem ayurvedskih dodataka ishrani i sezonskom čišćenju organizma (Panchakarma).
U lečenju i prevenciji koristi se više od 5 000 vrsta biljaka. Lekovi mogu biti i životinjskog i mineralnog porekla. Svi ayurvedski preparati, sa oznakama, imenima i dejstvima, popisani su u ayurvedskoj farmakopeji.
Poslednjih decenija urađeno je više od 600 istraživanja koja su potvrdila dejstvo različitih modaliteta Ayurvede: Harvard, Jel, Stanford, UCLA, Ruska akademija medicinskih nauka.

Akupunktura i srodne tehnike

Akupunktura je drevna kineska metoda lečenja gde se postavljanjem akupunkturnih igala na određena mesta (aku-tačke) stimuliše protok Qi-ja i krvi u organizmu. Aku tačke se nalaze na meridijanima, koji predstavljaju energetske protoke Qi-ja u organizmu, koji povezuju određene akupunkturne tačke i sistem unutrašnjih organa.
Spominje se u staroj Kini već 2800. godine pre nove ere. Evropski misionari su je nazvali akupunktura (acus-igla, pungere-zabadati, bosti). Deo je kineske tradicionalne medicine i zasniva se na temeljima drevne kineske filozofije i kulture.
Od 1978. god je službeno priznata grana medicine i od strane Svetske Zdravstvene Organizacije sa listom od najmanje 300 indikacija.
SZO je 1979 publikovala tzv. Banermanovu listu sa indikacijama za primenu akupunkture u kliničkoj praksi od strane edukovanih lekara.
Lista najčešćih indikacija: mišićno skeletni poremećaji, neurološki poremećaji, respiratorne, ORL i kožne bolesti.
Prednostima metode smatraju se jednostavnost postupka, ekonomičnost i mali broj neželjenih dejstava i kontraindikacija u koje praktično spada samo “strah od igle”.

Tradicionalna kineska medicina

Osnovne oblasti koje obuhvata i izučava tradicionalna kineska medicina su: akupunktura, moksibustija, kinesko bilje i biljne formule, tuina: kineska masaža, nutricionizam: pravilna ishrana, Qi Gongi dodatnih tehnika: kupiranje, Guasha. Abstraktni koncept kineske tradicionalne medicine je unutar filozofskog okvira taoizma i na sadašnjem stepenu naučne medicine ne može se mehanički primeniti. Prihvataju se tradicionalne postavke: princip Jin-Jang, princip pet elemenata, teorija substanci, sistem kanala, sistem organa, anatomija, fiziologija i patofiziologija kanala i organa, dijagnostički principi, sindromi disfunkcije i tradicionalna propedevtika. Time nije isključen naučni metod. Kineska tradicionalna medicina govori o postojanju energije qi,koja pokreće sve procese u ljudskom telu i prirodi.
Ideogram qi je nastao spajanjem simbola za paru koja se izdiže iznad pirinča koji se kuva. Qi se navodi kao centralni pojam Taoizma. Interesantno je da osnivač Taoizma, Lao Ce (6 vek p.n.e.), uopšte ne pominje qi.
Princip pet elemenata je, najverovatnije, usvojen posle 3 veka p.n.e. i nije originalan; nedostaje mukosmogonija, koja se uočava u vavilonskom principu iz 18 veka p.n.e. (prof Lj. Ristovski). U Kini, zapadna i tradicionalna medicina imaju potpuno isti status (lekar kineske tradicionalne medicine ne mora da bude i lekar zapadne medicine). U Srbiji, tradicionalna kineska medicina, odnosno pojedine njene oblasti, su priznate u okviru tradicionalne, komplementarne, odnosno alternativne medicine.
MEDICINSKO KUPIRANJE – terapijska tehnika kineske tradicionalne medicine
Kupiranje, tzv. kongestivna terapija je jedna od često primenjivanih dodatnih tehnika u akupunkturnom tretmanu. – polaganje čaša na odgovarajuće tačke i meridijane uz izazivanje vakuma i lokalne kongestije tkiva u terapeutske svrhe – različite vrste čaša i
GUASHA
Guasha – drevna tehnika kineske medicine, gde se odgovarajućim instrumentom po određenim principima vrši prevlačenje po meridijanima, kolateralama i aku-tačkama. Gua- scraping, trljanje sha- purpura na koži Uklanjanje 6 patogenih faktora – vetar, hladnoća, letnja-toplota, suvoća, vlažnost, vatra Prema boji i lokacijisha fenomena moguće je odrediti lokalizaciju bolesti i ozbiljnost patogenog faktora.
ACU-MOXA
Huang Di Nei Jing: “ Ukoliko se akupunktura ne može upotrebiti kao terapeutski metod, treba koristiti tehnike moksibustije.” Akupunktura predstavlja mehaničku a moksibustija termičku stimulaciju. Koristi se Artemisia vulgaris (mugwort leaf), 艾叶,divlji pelin – tople prirode i gorkog ukusa, koji utiče na kanale slezine, jetre i bubrega) Zagrevanjem aku-tačaka ili meridijana postiže se stimulisanje nervnog, imunog, endokrinog sistema.

SuJok
Savremena metoda, ustanovljena 80-tih godina XX veka, koja ima za osnovu akupunkturu. Tvorac metode je profesor Park Jae Woo, naučnik, filozof iz Južne Koreje (1942-2010). Su Đok je dijagnostičko-terapijska metoda. Koriste se šaka-Su i stopalo-Jok i polazi se od principa da je građa šake i stopala slična građi celog tela. Šaka i stopalo su u funkciji daljinskog upravljača, kojim se može regulisati rad ostalih delova tela. U bolesnom organu ili delu tela, zbog poremećaja cirkulacije energije pojavljuje se neka vrsta električnog “kratkog spoja” – energetske blokade, koja stvara elektromagnetske talase specifične frekvence određene poremećajem.

Homeopatija

Osnivač homeopatije je nemački lekar Samuel Christian Friedrich Hahnemann, davne 1810.g.
Koriste se supstance biljnog, životinjskog i mineralnog porekla.
Osnovni principi:
1. slično se sličnim leči, Similia similibus curentur (supstanca koja izaziva povišenje temperature upotrebiće se za stanja sa povišenom temperaturom)
2. upotreba ekstremnih razblaženja. Ne postoji granica do koje se može smanjiti doza homeopatskog preparata dilucijom i sukusijom.
Dejstvo homeopatskog leka se objašnjava fenomenom „pamćenja“ ili prenosom informacija na kvantnom nivou.
Homeopatski metod lečenja je zastupljen širom sveta: posebno u Indiji, gde je ova grana medicine službeno priznata kao posebna struka, sa 40 homeopatskih bolnica i 70.000 lekara registrovanih u državnoj službi. Homeopatija je opšte prihvaćena u Francuskoj, Belgiji, Holandiji, Nemačkoj, Rusiji, Meksiku, Argentini, Brazilu, Australiji, Novom Zelandu, SAD. U Engleskoj postoji pet homeopatskih bolnica i šest koledža, od kojih je najznačajniji Homeopatski fakultet, sa trogodišnjim nastavnim programom.
U našem okruženju homeopatija je razvijena u Austriji, Rumuniji, Mađarskoj i Bugarskoj.
Prema rezultatima ispitivanja Evropske komisije, tri od četiri Evropljanina zna za homeopatiju, a 30% od njih se i njome leči. U Evropskoj uniji postoji približno 40.000 lekara koji su pohađali kurs homeopatije.

Fitoterapija

Fitoterapija je metoda lečenja, ublažavanja i sprečavanja bolesti i tegoba upotrebom celih lekovitih biljaka ili njihovih delova (cvetova, listova, korena, itd.) u vidu eteričnih ulja, ekstrakata i drugih izolata ili kao gotovih: čajeva, tinktura, masti, kapsula.
Francuski lekar Henri Leclerc (1870-1955.) je uveo u medicinu termin fitoterapija umesto naziva “biljna medicina”. Fitoterapeutske pripravke nazivamo fitofarmaci ili fitoterapeutici.
Fitoterapija je prvi oblik medicine koji je čovek poznavao i prenosio usmenim putem.
Upotreba lekovitog bilja kao terapijskog i profilaktičkog sredstva ima u našem narodu bogatu i dugu tradiciju. O tome najbolje svedoče mnogobrojni stari spisi: Hodoški kodeks, koji se smatra najstarijim kodeksom srpske svetovne medicine (XIV vek), Hilandarski medicinski kodeks broj 517 (XV ili XVI vek), najdragoceniji spomenik srpske medicinske kulture.
Zaharije Stefanović Orfelin je u Velikom Srpskom travniku (1783.) opisao desetine lekovitih biljaka, a Vuk Stefanović Karadžić u Srpskom riječniku (1818.) pisao o upotrebi lekovitih biljaka u narodu.
Osnivač naše botanike dr Josif Pančić i njegov učenik i saradnik dr Sava Petrović (Lekovite biljke Srbije, 1883.), postavili su temelje fitoterapije kod nas.
U svetu se koristi preko 10.000 biljnih vrsta sa lekovitim svojstvima. Prvi pisani podaci o upotrebi lekovitih biljaka potiču iz Kine iz perioda od 3.000 godina pre naše ere.
U 19. veku nemački apotekar Wilhem Selinger je iz opijuma izolovao morfin, što se smatra početkom razvoja posebne nauke o lekovitim delovanjima biljaka, životinjskih organa i nekih minerala, FARMAKOGNOZIJE.
Prvi Institut za proučavanje lekovitog bilja u Srbiji, “Dr Josif Pančić”, osnovao je akademik Jovan Tucakov.

Kvantna medicina i srodne tehnike

Kvantna medicina je oblast alternativne medicine koja obuhvata čitav niz srodnih tehnika, različitih metoda i holističkih pristupa. Spisak nije konačan obzirom na neshvatljivo brz razvoj nauke. Gotovo sve metode i srodne tehnike kvantne medicine (i tradicionalne i novijeg datuma) počinju da dobijaju naučnu osnovnu i objašnjenje u kvantnoj fizici.
Kvantna medicina i srodne tehnike obuhvataju :
KVANTNA MEDICINA – OSNOVNI NIVO
MIKROTALASNA REZONANTNA TERAPIJA: Sitko – MRT
KVANTNA TERAPIJA I PROFILAKSA – metoda RIKTA
AMP ANALIZA
BDORT: Bi-Digital-O-Ring Test, metoda Omura
BE-T-A ANALIZA – MORA SISTEM
BIOREZONANTNA TERAPIJA (BRT) METODA IMEDIS
CITOBIOFIZIČKA DIJAGNOSTIKA – METODA ŠAHBAZOV
CEM-TERMODIJAGNOSTIKA
ELEKTROPUNKTURNA DIJAGNOSTIKA PO FOL (VOLL)-u
INFORMOTERAPIJA PO SKRIPNJUKU
FUNKCIONALNA DIJAGNOSTIKA – metoda PSI Vector Dia-Cor
MIKROSKOP SA TAMNIM POLJEM (ANALIZA KRVI IN VIVO) – Darkfield Microscopy
COLOR TERAPIJA – TERAPIJA BOJAMA SISTEM MORA

Hiropraktika i primenjena kineziologija

Reč hiropraktika potiče od dve starogrčke reči, cheir što znači ruke i prato što znači raditi tj. ređati, slagati, nameštati. Zajedno, one označavaju nameštanje rukama.
Hiropraktika je sistem znanja koji podrazumeva spoj filozofije, nauke i umetnosti, primenjen u načinu korekcije kičme i rešavanju problema vezanih za skeletno-mišićni sistem. Osnovni predmet (fokus) interesovanja doktora hiropraktike je odnos između koštanog sistema predstavljenog kičmenim pršljenovima i nervnog sistema, i način na koji ovaj vrlo blizak odnos preko kičme može da utiče ne samo na bol u leđima, nego i na ukupno stanje zdravlja ili bolesti.
Hiropraktika može biti od velike pomoći u stanjima u kojima konvencionalna medicina ima relativno manje uspeha. Tu spadaju mnogi problemi vezani za kičmu, bilo da se radi o akutnom bolu u leđima, diskus herniji, glavoboljama ili hroničnim degenerativnim oboljenjima kičme (spondilozi), bolovima u zglobovima nereumatskog porekla, kao i kod mnogih oboljenja povezanih sa stresom i mišićnom napetošću. Svetska zdravstvena organizacija (WHO) je na osnovu dugogodišnje studije proglasila hiropraktiku za najefikasniji, najekonomičniji i od strane pacijenata najomiljeniji način rešavanja bolova u leđima.

Makrobiotika

Termin „makrobiotika“ vodi poreklo od grčkih reči macro (veliki) i biotokos (život). U antičko vreme ovaj termin je označavao način življenja koji vodi ka dužem i zdravijem životu. Makrobiotika se prvi put u istoriji pominje u spisima Hipokrata, gde tzv. „otac medicine“ makrobiotičarima naziva zdrave i dugovečne osobe. Herodot, Aristotel, Galen i drugi antički grčki pisci koriste reč „makrobiotika“ da bi opisali način života koji preko ishrane vodi ka zdravlju i dugovečnosti.
Filozofiju moderne makrobiotike stvorio je Japanac Žorž Osava (1893.—1966.) koji je svoju filozofiju zdravog života bazirao na tradicionalnoj orijentalnoj i japanskoj medicini. Krajem pedesetih godina, Osava je iz Japana doneo svoje učenje u SAD odakle su nastavili da ga šire njegovi učenici.

Tradicionalna domaća medicina

U našem okruženju ne bismo mogli da govorimo o razvijenoj tradicionalnoj medicini. To ne znači da se narod na ovim prostorima nije bavio isceljivanjem, ali svi ti postupci su bili podložni mnogim promenama uzrokovanim, pre svega, čestim ratovima, migracijama, uticajima drugih zdravstvenih kultura. Sva vekovna znanja i iskustva su se prenosila mahom usmenim putem i nisu sistematizovana. Imamo i pisanu zaostavštinu upornih i učenih pojedinaca: Zaharije Orfelin, Vasa Pelagić, akademik Jovan Tucakov i njegovi saradnici, dr Risto Gostuški, prof Relja Katić i mnogi drugi neproučeni autori…
Srpsko narodno lečenje mahom se zasnivalo na savetima u ishrani, upotrebi lekovitog bilja, lekovitih mineralnih voda, neinvazivnih manuelnih tehnika (masaža, hiropraktika). Znalo se za lekovito dejstvo molitve, bajalica, svetih mesta… Sve ovo zahteva studiozno proučavanje, praktikovanje od strane stručnjaka i dobru sistematizaciju da bismo srpsko narodno lečenje mogli da nazovemo srpskom tradicionalnom medicinom.

Apiterapija (od lat.reči apis-pčela) je jedna od metoda tradicionalne medicine koja se, u novije vreme, zasniva na naučnim dokazima. Najvećim delom je nastala na narodnom viševekovnom iskustvu. Objedinjuje preventivne i terapijske postupke koji se zasnivaju na primeni pčelinjih proizvoda: cvetnog praha, matičnog mleča, meda, propolisa, pčelinjeg otrova i voska u cilju očuvanja i poboljšanja čovekovog zdravlja.

Aroma-terapija

Pojam aromaterapija označava kontrolisano korišćenje eteričnih ulja u cilju postizanja harmonije tela, uma i duha. Aromaterapija svakom čoveku pruža mogućnost da na potpuno prirodan, neškodljiv način, koristi ekstrakte biljaka kojima će održati psihofizičku ravnotežu.
Aromatska ulja najčešće se koriste za inhalaciju, masažu ili kao kupke, komprese (engleska škola). U Francuskoj lekar-aromatolog može da prepiše esencijalna ulja i za oralnu, vaginalnu i rektalnu upotrebu.

Duhovna energetska medicina

VRSTE DUHOVNO-ENERGETSKE MEDICINE
DUHOVNO-ENERGETSKA MEDICINA
BRENNAN HEALING SCIENCE (Brennan Energetski Rad)
TFT- Thought Field Therapy
HEP (Holistic Energy Psyholgy)
LITOTERAPIJA- metoda KALININ
REKONEKTIVNO ISCELJIVANJE
REFLEKSOLOGIJA
SEBIOT – Segmentna BIO energetska Terapija
STAROGRČKI TRADICIONALNI DUHOVNO-ENERGETSKI PRISTUP LEČENJU-UČENJE VATRE
WINGWAVE

Energetska terapija, Reiki

Reiki je japanska duhovna-energetska metoda koja se može primenjivati u okviru svih pet nivoa zdravstvene zaštite. Prema klasifikaciji postavljenoj od strane Nacionalnog Centra za Komplementarnu i Alternativnu medicinu, Američkog Nacionalnog instituta za zdravlje, Reiki pripada “Medicini biopolja“, koja uključuje suptilna energetska polja u i oko tela, za svrhu lečenja. Ime Reiki na japanskom znači REI – duh i KI – energija, životna sila. Ona spada u najkorišćeniju tehniku samopomoći u svetu.
U mnogim razvijenim zemljama, kao što su SAD, Rusija, Nemačka, Kanada, Austrija, Francuska, Grčka, Švajcarska, Italija, Švedska, Australija, Novi Zeland, uporedo sa metodama savremene medicine, zvanično se primenjuje i Reiki.

Detekcija štetnih zračenja

Pored nejonizujućeg zračenja koje na Zemlju dolazi i iz prirodnih izvora, poput Sunca koje emituje ultraljubičasto zračenje i terastralnog zračenja zemlje, danas je savremeni način života nemoguće zamisliti bez uređaja koji sa jedne strane olakšavaju život, a sa druge predstavljaju izvor nejonizujućeg zračenja. U veštačke izvore spadaju električni uređaji u svakom domaćinstvu, poput šporeta, frižidera, mašina za veš, fenova, a tu su u čovekovom okruženju radari, mobilna telefonija, trafo stanice, bazne stanice, antene, bandere itd.
Epidemiološke studije obrađuju uočene efekte mogućeg opasnog izlaganja nejonizujućem zračenju na ljudsko zdravlje, te da li je izlaganje kvanitativno vezano za te efekte.
Jedna od metoda utvrđivanja zračenja je i radiestezija.
Radiestezija, u slobodnijem tumačenju, znači osetljivost (estezija) zračenja (radijacija), sposobnost registrovanja izvanredno finih impulsa, frekvencije i njihovo tumačenje uz određenu metodologiju. Pravilno lociranje štetnih zračenja je jedan od najbitnijih preduslova za postavljanje kvalitetne ”dijagnoze”.
Radiestezija je način dobijanja odgovora “sa visina” korišćenjem pomoćnih alatki i pribora, kao što su visak, L-antene, tenzor i elektronski uređaji.
Danas se ova delatnost bazira na naučnim osnovama.

Joga

Joga je drevna istočnjačka disciplina čije postojanje doseže 6000 godina u prošlost. Ona je pre svega praktična nauka, holistički sistem za postizanje i unapređenje harmonije na fizičkom, mentalnom, emotivnom, društvenom i duhovnom nivou. Upravo stoga Joga sve više nalazi primenu u održanju zdravlja i prevenciji bolesti, kao i lečenju postojećih oboljenja.
Tehnike joge, asane, pranajama, pratjahara, darana, dijana, deluju sveobuhvatno prelazeći postepeno od fizičkog, preko mentalnog, psihičkog do viših duhovnih nivoa. Pod duhovnim se podrazumeva zdravo, potpuno, funkcionalno i humano življenje. Ono se odnosi na Duh, čovekovu pravu prirodu.
Kada se govori o jogi kao disciplini i nauci, podrazumeva se Hata joga (Hatha yoga), sa svim njenim granama (Vinijoga, B.K.S Ijengar, Aštanga yoga, Integralna Yoga, Kundalini) ali su prihvatljivi i ostali sistemi. Ono što je zajedničko svim sistemima je SVESNOST (sposobnost svesne prisutnosti u sadašnjem trenutku) i opušteno, svesno smanjivanje nepotrebne i nekotrolisane telesne napetosti.

Porodični raspored

Porodični raspored (popularno – poredak ljubavi) je početkom 80-tih godina razvio i, prilagodivši ga savremenom terapeutskom pristupu, metodološki uokvirio nemački psihoterapeut, filozof, teolog i pedagog Bert Helinger, pod uticajem grupne dinamike, primalne terapije, transakcione analize i različitih oblika tradicionalne psihoterapije i hipnoterapije. Porodični raspored se uspešno primenjuje na svim kontinentima, i pored naziva “Order of Love”, poznat je i pod terminima “Familienaufstellung”, “Constellation Work” i “Hellinger-Work”.
To je način isceljenja koji uključuje kako nama poznato transpersonalno, tako i unutarnji duševni domen, i odnose unutar porodice i socijalne sredine. Radi se o sistemskoj porodičnoj terapiji, čiji je pogled na zdravlje i bolest blizak socijalno-medicinski orjentisanim modelima zdravlja, kao i savremenom konceptu promocije zdravlja u zajednici, jer sagledava pojedinca u kontekstu različitih sistema – porodice, škole, radnog mesta i šire društvene zajednice.

Tai Či Čuan vežbe

Jedna stara i mudra izreka glasi: „Život je pokret“, jer pravilan pokret odlučuje o zdravlju, emocijama, psihi, optimizmu, mudrosti i inteligenciji, sili donošenja odluka, radosti i sreći.
Tai či čuan je univerzalna veština specifičnih pokreta, koja dovodi do jedinstva uma i tela. Kroz lagano pokretanje svih delova tela kao jedinstvene celine, do pravilnog prirodnog disanja i dubinske relaksacije, ova veština nas vodi ka savršenoj ravnoteži i spoznaji unutrašnje alhemije ljudskog tela.
Vežbanjem tai či čuana telo se prirodno čisti i oslobađa od toksina i stresa, mozak dolazi u stanje aktivne budne relaksacije i svesnosti, a to je stanje kada se um i telo odmaraju i regenerišu, kada se u umu aktivira mudrost i inteligencija, logika, intuicija, kada mozak popravlja greške u funkcijama i sistemima tela.

Či Gong vežbe

Qi Gong je drevna kineska veština gde se skladom pokreta i disanja postiže balans uma i tela. Po nekim izvorima ima istoriju dužu od 6000 godina.
Karakter Qi 气 označava energiju, supstancu koja ispunjava ceo univerzum, verovali su stari Kinezi, a karakterGong 功 označava akciju, pokret, kretanje. Dakle, pokretom se utiče na tok Qi – ja (energije) u telu.
Qi gong je nauka, filozifija, način života. Qi je supstanca koja ispunjava univerzum i sastoji se od tri komponente: materijalne, energetske i spiritualne.
Vežbanjem Qi Gonga poboljšava se fizička kondicija tela, imunitet, a ujedno ove vežbe pokazuju veoma dobre rezultate u tretiranju npr. visokog krvnog pritiska, anksioznosti, depresivnosti, stanja hroničnog umora, bolova u različitim delovima tela..